Belfast’taki Queens üniversitesinden psikolog Deborah Wells, İngiliz Sağlık Psikolojisi dergisinde yayımlanan araştırmasında, köpek sahiplerinin daha sağlıklı yaşadıklarını belirterek, bu kişilerin tansiyonlarının ve kolesterollerinin düşük olduğunu belirtti. Bunun nedeninin köpeklerle yapılan “düzenli yürüyüşlere” bağlanabileceğini kaydeden doktorun bu araştırması için daha önce evcil hayvan sahibi olmanın faydalarına ilişkin yapılan araştırmaları yeniden gözden geçirdiği bildirildi.

Evcil hayvan sahiplerinin, diğer kişilere nazaran genelde daha sağlıklı olduğunu teyit eden doktor, ancak araştırmasında köpek sahibi olmanın, kedi sahibi olmaktan daha olumlu etkileri bulunduğunu savundu.

Köpek sahiplerinin düşük tansiyon ve kolesterolün yanı sıra sağlıklarında daha az sorun çıktığını belirten psikolog doktor, köpeklerin, kalp krizi gibi ciddi rahatsızlıkların iyileşme sürecine de yardımcı olduklarını ve sara krizinin geldiğini tahmin edebildiklerini ileri sürdü.

Psikolog Wells, köpeklerin, sağlığı etkileyen en büyük etmenlerden biri olan strese de iyi geldiğini kaydetti.Köpek sahibi olmanın fiziksel faaliyeti ve sosyal iletişimi artırdığına dikkat çeken Wells, bunların insanın psikolojik sağlığını güçlendirdiğini belirtti.

Sokak köpekleri ne zaman saldırır?

Birçok kişi sokak köpeklerinden korkuyor. Oysa köpeklerin davranışlarının ne anlama geldiğini, nasıl davranmak gerektiğini öğrendikten sonra korkularınızın tamamen boşuna olduğunu göreceksiniz. Bir köpeğin havlayarak ve koşarak yanınıza yaklaşması mutlaka saldıracağı anlamına gelmez. Biz insanlar nasıl konuşarak iletişim kuruyorsak, onlar da havlayarak, hırlayarak ya da uluyarak iletişim kuruyorlar. Havlayan bir sokak köpeğiyle karşılaştığınızda tehlike oluşturup oluşturmadığını anlamak çok kolaydır. Kuyruğu dikse çekinin Köpeğin kuyruğu ve ağzı, niyetini belli eden en önemli göstergelerdir. Bir köpek havlarken kuyruğunu sallıyorsa niyeti iyidir, saldırması söz konusu değildir. Ancak köpeğin kuyruğu dikse ve dudaklarını yukarı kıvırıp dişlerini gösteriyorsa bu ciddiye alınması gereken bir uyarıdır. Ya bilmeden onu tehdit eden bir davranışta bulunmuşsunuzdur, ya bölgesine girmişsinizdir ya da yavruları vardır ve sizin onlara zarar vermenizden korkmaktadır. Biz insanlar da çocuklarımızı, evimizi, barkımızı tehlikelere karşı korumaz mıyız? Bu durumda köpeğin de davranışını anlayışla karşılamak gerekir.

Sakin olun, koşmayın

Bir köpeğin, iyi niyetli olduğu gibi uyardığı durumda da saldırıp saldırmayacağı konusu tamamen karşısındaki insanın vereceği tepkiye bağlıdır. İnsan, köpeği hiç dikkate almayıp sakin adımlarla yoluna devam ederse, köpek çok çabuk ilgisini kaybeder ve uzaklaşır. Bir insanın yapabileceği ve ısırılmasını adeta garantileyen en büyük hatalar ise şöyledir:

-Elinizdeki baston, torba gibi nesneleri hayvanın üzerine savurmak.
-Hayvanın doğrudan dik dik gözüne bakmak, bağırmak, zıplamak veya koşarak kaçmak.

Belediyelerin görevi

Bazı vatandaşlarımız, belediyelerin yeterli tedbir almadığını düşünmekteler. Yeni hayvan hakları yasası çerçevesinde belediyeler, sahipsizleri toplayıp kısırlaştırmakta, kuduz aşılarını da yapıp tekrar sokağa bırakmaktadır. Eskiden uygulanan hayvan itlafı, bu yeni kanunlarla birlikte yasaklanmıştır. Bu durumda bazı vatandaşlarımız da “sorunu” kendileri ele alıp çözümü köpekleri zehirlemekte, sopa ve benzeri silahlarla saldırıp öldürmekte buluyor. Bunların hiçbiri doğru ve gerekli olmadığı gibi, bunların yasalar önünde de suç olduğunu bilmekte fayda vardır. Hayvanlara işkence yapmak ve öldürmek artık kanunen suç olarak kabul ve takip edilmektedir. Bu suçları işleyenleri, ağır para cezaları, hatta bazı durumlarda hapis cezası beklemektedir. Başka canlıların da yaşam hakkına saygı göstermek, bizi buna zorlayan kanunlar veya inançlar olmadan da havasını soluduğumuz, nimetlerinden faydalandığımız dünyaya ve doğaya karşı bir insanlık borcudur.

Dr. Hülya Kaya
Milliyet

Kangal çoban köpeği, Anadolu insanının yüzyıllar boyu çobanın yanında onun sürüsünün kötü niyetli kimselerden ve vahşi hayvanlardan korumuş bir köpek ırkıdır. Babiller zamanından beri varlığı bilinmektedir. Bu köpekler savaş köpeği olarak kullanıldığı gibi at ve aslan avında da kendisinden yararlanılmıştır.

Çeşitli arkeolojik kayıtlarda Osmanlı İmparatorluğu dönemi Arşivlerinde ve Evliya Çelebinin Seyahatnamesinde Kangal Çoban Köpeğinin varlığı kanıtlanmıştır.

Kökeninin Sivas İli Kangal İlçesinden geldiği tahmin edilmektedir. Buna rağmen Yozgat, Kayseri, Çorum, Tokat, Erzurum ve Erzincanda da saf kanlılarına rastlamak mümkündür. Keza ülkemiz köpek ırklarından Karakaya ve Kızılkaya gibi isimlerle anılan ve ancak kanlarında Türk çoban köpeği gibi bir başka yabancı isim taşımayan ırklarımızla melezlerine ülkemizin her yöresinde rastlamak mümkündür. Ancak birinci derecede saf Kangal Çoban Köpeğini Sivas veya özellikle Kangal İlçesinde bulmamız mümkündür.

Kangal Köpeğinin yapısı aslanı andırır. Kafa iri, dudaklar sarkık, göz, kulak, ağız etrafı ve burun üstüne kadar siyahtır. Gözleri kafasına göre oldukça küçük, yuvarlakça olup, altın ve kahverengi arasında bir renktedir. Göz etrafı siyahtır. Kulaklar orta boy üçgen şeklinde uçları yuvarlak kafasına yapışık ve sarkıktır. Boyun hafifçe eğik güçlü ve adaleli, orta boyda ve oldukça ayrık, düz ve kalın kemikli, ayak bilekleri kuvvetli ve uzundur. Ön göğüs arkasına göre daha geniş ve omuzlar adalelidir. Gövde baştan sonra bir kare şeklindedir. Vücut güçlü, adaleli, hiçbir zaman şişman değildir. Dirsek hizasına kadar göğüs derin karın hafifçe içine çekiktir. Arka bacaklar güçlü fakat önler kadar değil, arka bilekler oldukça düzdür. Bazılarında ayak pençesinin üstünde bir tırnak bulunur. Ayaklar iri yapılı, kuvvetli parmaklar bombeli ve siyahtır. Kuyruk oldukça yüksek olup rahat durumda iken düşük ve kıvrık, uyarıldığı zaman sırt üzerinde yüksek ve yine kıvrıktır. Post; sık bir alt post üzerinde kısa ve yoğun bir tüy yapısına sahiptir. Vücut rengi bozdan çelik rengine kadar değişiklik gösterir. Göğsünde beyaz bir madalyon bulunabilir. Vücut ağırlığı erkeklerde 50-60 kg., dişilerde 41-59 kg. arasındadır. Yükseklik erkeklerde 74-81 cm., dişilerde 71-79 cm. arasındadır. Bu ölçüler bakım ve beslenme durumuna göre daha da artabilir.

Kangal Köpeklerinin küçümsenemeyecek derecede zekaları, çok alıngan ve hassas bir ruh yapıları vardır. Çok cesur kuvvetli, çevik ve hızlı koşan bir hayvandır. Verilen görevi can pahasına da olsa yaparlar. Sevinçlerini ve üzüntülerini kolayca belli ederler. Hatta hislerini yalnız hal, hareket, mimik ve jestlerle değil, çıkardıkları çeşitli tonlardaki havlamalarla da açığa vururlar. Sertlik ve yumuşaklık ifade eden sözleri iyi anlarlar ve övüldükleri ve yerildiklerini bilirler. İyi niyetli ve kötü niyetli kişileri hemen anlarlar. Üzüntüsünü genel durumundaki durgunluk, gözlerde donukluk, yüz hatlarında kederli bir görünüm, hal ve hareketlerinde gevşeklik ve yemeklere karşı isteksizliklerle ifade eder. Sevincini ise canı gönülden hal ve davranışlarla gösterir. Sevdiği kişileri çok kıskanırlar. Sahibinin başka bir köpeği gözü önünde sevip onunla ilgilenmesini hiç hazmedemezler. Kan asaletine çok sadıktırlar. Doğada serbest iken başka bir köpek ırkı ile çiftleşmezler. Genellikle anne-babadan doğan kardeşlerin de birbirleriyle çiftleşmedikleri tespit edilmiştir. Kangal Köpeğinin bu üstün özelliklerinden dolayı en kötü şartlarda bile ırk vasıflarından ve ruh yapısından fedakârlık yapmayarak saf kalmayı başarmıştır.

Bakımlı Kangal Köpeklerine imkanlar elverdiğince tımar yapılması gerekir. Gözlerde akıntı olmamalıdır. Ağız içi pembe görünüşte, dili açık kırmızı, dişler sağlam ve koku olmamalıdır. Vücutta kaşıntı, dış parazitler ve herhangi bir yaralanma olmamalıdır. Bu gözlemin sonunda hayvanda herhangi bir hastalık görüldüğünde hemen veteriner hekime başvurulmalıdır. Köpekler sağlıklı olduğu müddetçe sık sık yıkamaya ihtiyaç yoktur. Hatta sağlığı yönünden zararlıdır. Fazla yıkama deriyi kurutur, çatlatır, tüyleri donuklaştırır ve bunun sonucunda çeşitli deri hastalıklarına sebep olur. Köpekler kaplı bölümlerde ise günlük yem ve su kapları temizlenmelidir. Ayrıca bölmeleri günde iki kez temizlenmelidir.

Kangal Köpeğinin yetiştirilme amacına ve şekline göre barınağın yapısı ve yeri farklı olmalıdır. Genelde ev dışında görev verildiğinden evin dışında barındırılmalıdır. Tek köpekler için kulübe şeklinde ağaç ve betonarme tipinde barınak yapılmalıdır. Barınaklar yemek yeme ve yatma bölümünden oluşur. Bir köpek kulübesi l m. uzunluğunda 80 cm. yüksekliğinde yapılabilir. Toplu olarak barındırılacak köpekler için hayvan vücuduna göre değişiklikler yapılabilir. Bu barınaklarda genelde hayvanın soğuk havalarda girebileceği bir avlusu olmalıdır. Ayrıca doğum bölümleri ve çiftleşme bölümleri olması gerekir. Barınakların mümkün olduğunca sık sık yıkanması, yataklıkların 10-15 günde bir değiştirilmesi gerekir.

Köpekler et yiyiciler ailesine giren canlılardır. Ancak, bu bağlantı köpeğin yalnız etle besleneceği anlamını taşımaz. Diğer canlılar gibi köpeklerin beslenmesinde proteinler, karbonhidratlar, yağlar, mineral maddeler ve vitaminler önemli rol oynar. Ancak bilimsel metotlarla beslenmesi sağlık açısından ve zeka gücünün gelişmesi yönüyle önemlidir.

Tüm canlılarda olduğu gibi köpeklerde de hamilelik dönemi özel bakım gerektiren istisna bir devredir. Bu dönemde hamile köpeğin besinlerdeki normal yaşam payı ihtiyacı daha yüksektir.
Hamilelikte görülebilecek değişimler
Vücuttaki yağ miktarında artış
Aktivitelerde azalma
Vücut ağırlığında artış

Gebeliğin ilk haftalarında normal oranda verilen yiyecek miktarını, gebeliğin ileri dönemlerinde miktar olarak artırmak gerekir. Yavruların gelişimine paralel olarak artış gösteren besin ihtiyacı, annenin yemeğini kademeli artırarak karşılanmalıdır. Ayrıca içerdiği protein oranının daha yüksek olmasına dikkat edilmelidir.

Hamile bir köpeğin beslenmesinde dikkat etmeniz gereken konuları şöyle sıralayabiliriz..

Öncelikle düzenli ve dengeli bir beslenme hamile köpekler içinde çok önemlidir.
Yemeğinin miktarını ve mümkünse öğün sayısını artırarak vermek
Protein oranı yüksek, yağ oranı dengeli gıdaları tercih etmek
Temiz ve yeterli suyu sürekli bulundurmak
Gerekli mineral ve vitaminlerin takviyesi yapmak (hekimin önerisi ile)

Hamile köpekler kilo almaya meyillidir. Ancak annenin aşırı kilo artışı güç doğum olasılığı dikkate alınarak önlenmelidir. Bu amaçla besinlerde ki dengeyi korumalı ve aşırı olmayan düzenli yürüyüşler yaptırmaya özen gösterilmelidir.

Hamilelik ilerledikçe artan yavru hacmi nedeniyle midenin alanı küçüldüğünden tek seferde fazla yemek vermek rahatsızlanmasına neden olabilir. Sık sık ve daha az miktarlarda yedirmek daha doğru olacaktır.

Kalsiyum oranında değişim nedeniyle deformasyonlar olabileceğinden gıdasında yeterli ve dengeli bir kalsiyum oranı sağlanmalıdır. Kalsiyum fötusun gelişiminde olduğu kadar laktasyon (süt emzirme) döneminde de önem taşıyan bir mineraldir.

Enerji kaynağı olarak kullanılan karbonhidratların gıdasında yeterli düzeyde olmasına özen gösterilmelidir. Mısır, buğday, pirinç bu amaçla verilebilecek gıdalar arasındadır.

Gebelik döneminde gerekli olan günlük enerji (kalori) ihtiyacı belirlenirken annenin vücut ağırlığı, ırkı, aktivitesi, çevre ısısı ve biliniyorsa yavru sayısı gözetilmelidir. Bu durum süt verme döneminde de dikkat edilmesi gereken bir konudur. Bu dönemde de annenin enerji ve besin ihtiyacı süt salgılanmasına bağlı olarak artış gösterir. Vitaminler normal vücut metabolizması için gerekli olduğu kadar hamile bir köpeğin besinlerinde de yeterli oranda bulunmalıdır.

Doğumdan önceki son günlerde yemek tüketiminde azalma olur, bazende son 24 saatte tamamen durabilir. Bu durum normal sayılabilir. Doğumdan sonraki ilk gün de yiyecek tüketimi az olabilir ancak bol su vermeye dikkat etmek gerekir.

Ev yemeklerinde gerekli oran ve dengeleri sağlamak oldukça güçtür. Bu nedenle köpeğinizin ırkı ve günlük ihtiyaçları gözetilerek, protein miktarı artırılmış, yağ oranı ayarlanmış, gerekli vitamin ve mineral dengesi sağlanmış yavru köpek maması olarak adlandırılan puppy mamalar ve performans mamalar köpeğiniz için ideal gıda olacaktır.

Yavru maması olarak adlandırılan puppy mamaların gebelik döneminde de anneye verilmesi yavrunun, fötus evresinden başlayarak aynı protein ve karbonhidratı alması ve oranlarının yüksek olması açısından yararlıdır.